İçerik Gerçeklik Laboratuvarı

İçerik Gerçeklik Laboratuvarı neyi inceler?

Araç JPEG, PNG, WebP veya AVIF görselin gerçek dosya türünü, boyutunu, ölçülerini ve SHA-256 parmak izini çıkarır. Ardından varsa C2PA / Content Credentials manifestini; EXIF, IPTC, XMP ve renk profili katmanlarını; dosya uzantısıyla algılanan türün uyuşmasını ve metadata içindeki yapay zekâ kullanım beyanlarını inceler.

Her sinyal ayrı değerlendirilir. C2PA kaydı için teknik olarak okunabilir, kriptografik olarak geçerli ve güvenilir imzalayan gibi standart durumlar kullanılır. Geleneksel metadata ise imzalı bir kaynak kaydıyla aynı şey değildir; düzenleme yazılımları tarafından değiştirilebilir veya sosyal medya platformlarınca kaldırılabilir.

Sonuç kartları ve grafikler nasıl okunur?

Kanıt kapsamı, uygulanabilen kontrollerin kaçının incelenebilir bilgi ürettiğini gösterir. Katman grafiği kaynak geçmişi, metadata, dosya tutarlılığı ve AI beyanını ayrı ölçeklerde sunar. Tamamlanan kontroller grafiği ise belirlenebilen ve belirlenemeyen alanları karşılaştırır.

Bu grafiklerin hiçbiri görselin gerçek olma ihtimali değildir. Örneğin yüksek kapsam, dosyada zengin ve doğrulanabilir bir kayıt bulunduğunu gösterebilir; bu kayıt görselde anlatılan olayın doğruluğunu tek başına kanıtlamaz. Düşük kapsam da içeriğin sahte olduğunu göstermez.

C2PA ve Content Credentials sonuçları

C2PA 2.4 teknik standardı, dijital içeriğe kriptografik olarak bağlı kaynak ve işlem kayıtlarının nasıl oluşturulup doğrulanacağını tanımlar. Laboratuvar varsa aktif manifesti, içerik bağını, imza doğrulama sonuçlarını, imzalayan güven durumunu, oluşturma ve düzenleme eylemlerini, ingredient sayısını ve AI kaynak türü beyanlarını özetler.

Valid, imza ve dosyaya bağlanan kaydın doğrulanabildiğini; Trusted ise buna ek olarak imzalayanın kullanılan güven listesine bağlandığını ifade eder. C2PA’nın kendi zarar modellemesi, geçerli bir kaydın yanlış veya yanıltıcı bir içeriğe de eşlik edebileceğini açıkça belirtir.

EXIF, IPTC ve XMP neden ayrı gösterilir?

EXIF kamera, lens, çekim zamanı, yön ve konum gibi teknik alanlar taşıyabilir. IPTC ve XMP ise üretici, telif, açıklama, kullanılan yazılım ve yapay zekâ sistemi gibi yayıncılık bilgileri içerebilir. Bu alanlar yararlı bağlam sağlar fakat değiştirilebilir. Bu nedenle araç “metadata bulundu” sonucunu “kaynak doğrulandı” sonucuyla karıştırmaz.

GPS ve benzeri hassas alanlar raporda ham değer olarak öne çıkarılmaz. Dosya geçici bellekte analiz edilir; ham görsel, metadata, GPS bilgisi ve SHA-256 değeri kalıcı depolamaya veya ürün telemetrisine yazılmaz.

Yapay zekâ kullanım beyanı nasıl yorumlanır?

İmzalı C2PA eylemlerinde AI üretimi veya AI ile değişiklik açıkça beyan edilmişse sonuç bunu gösterir. İmzasız metadata içinde bulunan bir beyan daha düşük güven düzeyinde ayrıca belirtilir. Hiç beyan görülmemesi “AI kullanılmadı” anlamına gelmez; metadata silinmiş, hiç eklenmemiş veya kullanılan sistem tarafından desteklenmemiş olabilir.

AB AI Act Madde 50 kapsamındaki işaretleme ve etiketleme yükümlülüklerine yardımcı olmak üzere yayımlanan AB AI içerik şeffaflığı uygulama kodu önemli bir referanstır. Ancak bu araç hukuki değerlendirme yapmaz ve ürettiği rapor bir uyumluluk sertifikası değildir.

Gizlilik, kapsam ve önemli sınırlar

İlk sürüm en fazla 25 MB boyutundaki JPEG/JPG, PNG, WebP ve AVIF görsellerini destekler. Dosya uzantısı yerine dosya imzası da kontrol edilir. Şifreli, bozuk, desteklenmeyen veya analiz sınırlarını aşan dosyalar işlenmez.

Bu laboratuvar yüz tanıma yapmaz, kişilerin kimliğini tahmin etmez, haber veya olay doğrulaması sunmaz ve “kesin deepfake” kararı vermez. Kritik bir hukuki, gazetecilik veya güvenlik kararında raporu tek başına kullanmayın; kaynakla iletişim, tersine görsel arama, bağımsız haber doğrulama ve uzman incelemesi gibi ek yöntemlerden yararlanın.